Birleşik Emekliler Derneği, Ramazan ve Kurban Bayramı öncesinde milyonlarca emeklinin beklediği bayram ikramiyesine ilişkin çarpıcı bir talepte bulundu. Dernek, mevcut 3.000 TL’lik bayram ikramiyesi miktarının, artan hayat pahalılığı ve enflasyon karşısında emeklilerin alım gücünü tamamen yitirmesi nedeniyle kabul edilemez olduğunu belirtti. Emekliler, ikramiyenin en az 15.000 TL’ye yükseltilmesini, hatta ekonomik koşullar göz önüne alındığında 20.000 TL’ye çıkarılmasını talep ediyor.
Bu talep, 2018 yılında ilk kez 1.000 TL olarak ödenmeye başlanan ve o günden bu yana nominal olarak artış gösterse de reel değerini büyük ölçüde kaybeden ikramiyenin güncel ekonomik gerçeklere uygun hale getirilmesi gerektiği vurgusuyla öne çıkıyor. Dernek, 3.000 TL’lik mevcut ikramiyenin, emeklilerin zorlu yaşam koşulları karşısında bir ‘hakaret’ niteliği taşıdığını ifade etti.
Bayram İkramiyesinin Tarihçesi ve Erime Süreci
2018 yılında Cumhurbaşkanı tarafından emeklilere bir ‘armağan’ olarak duyurulan bayram ikramiyesi, başlangıçta her bayram için 1.000 TL olarak belirlenmişti. Ancak geçen altı yıllık süreçte, Türkiye ekonomisinde yaşanan yüksek enflasyon ve Türk Lirası’nın değer kaybı, bu ikramiyenin alım gücünü ciddi oranda düşürdü. İkramiye miktarı 2021 yılında 1.100 TL’ye, 2023 yılında 2.000 TL’ye ve en son olarak 2024 Mart ayında 3.000 TL’ye yükseltildi.
Birleşik Emekliler Derneği’nin açıklamasına göre, 2018’deki 1.000 TL’lik ikramiyenin bugünkü alım gücünü koruyabilmesi için yapılan hesaplamalar, farklı enflasyon verileriyle 11.000 TL ile 20.000 TL arasında bir değere ulaşılması gerektiğini gösteriyor. Özellikle, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) baz alındığında bile, ikramiyenin bugünkü değerinin en az 11.000 TL olması gerektiği, aksi takdirde emeklilerin ekonomik kayıplarının süreceği belirtiliyor.
3.000 TL’lik İkramiye Neden Yetersiz?
- Yüksek Enflasyon: Türkiye’deki yüksek enflasyon oranları, temel gıda, barınma ve ulaşım gibi zorunlu harcamaların maliyetini astronomik seviyelere taşıdı. 3.000 TL, bu harcamaların çok küçük bir kısmını dahi karşılamaktan uzak.
- Alım Gücü Kaybı: 2018’de bir emeklinin 1.000 TL ile alabileceği ürün ve hizmet sepetinin, bugün 3.000 TL ile çok daha azını alabildiği gözlemleniyor. Bu durum, ikramiyenin ‘bayram hediyesi’ olmaktan çıkıp sembolik bir ödemeye dönüştüğünü gösteriyor.
- Asgari Ücret ve Emekli Maaşlarıyla Karşılaştırma: Asgari ücretin 17.002 TL olduğu bir dönemde, emekli maaşlarının çoğu asgari ücretin altında kalırken, 3.000 TL’lik ikramiye emeklilerin ekonomik sorunlarına hiçbir çözüm sunmuyor. Emekliler, ikramiyenin en azından asgari ücretin belirli bir oranı veya emekli maaşlarına endekslenmesi gerektiğini savunuyor.
Emeklilerden Hükümete Çağrı: “Hakaret Değil, Hak İstiyoruz”
Dernek, Türkiye’de 17 milyondan fazla emeklinin yaşadığı ekonomik sıkıntılara dikkat çekerek, bu büyük kitlenin ülkenin inşasında ve gelişmesinde büyük rol oynadığını vurguladı. Açıklamada, “Ülkeyi inşa eden, ülkeyi büyüten, ülkeyi var eden emekliler, hak ettikleri yaşamı sürmek istiyor. Bugün verilen 3.000 TL’lik ikramiye, insana ve onuruna yakışmıyor, hakarettir. Emeklilerin bayram ikramiyeleri asgari ücrete endekslenmeli veya enflasyon karşısında ezilmeyen bir seviyeye getirilmelidir,” ifadeleri kullanıldı.
Birleşik Emekliler Derneği, hükümetten bu talebi dikkate almasını ve bayramlar öncesinde emeklilere insanca yaşayabilecekleri bir ikramiye ödemesini sağlamasını talep ediyor. Emekliler, ikramiyenin bir ‘armağan’ olmaktan öte, yıllarca süren çalışmalarının ve ülkeye yaptıkları katkının bir sonucu olarak bir ‘hak’ olduğunu düşünüyorlar. Bu talep, yaklaşan Ramazan Bayramı öncesinde kamuoyunda ve siyasi arenada önemli bir tartışma başlığı oluşturmaya devam edecek gibi görünüyor.